Kimyasal Ölçümler

Kimyasal ölçümler, işyerlerinde çalışanların maruz kaldığı gaz, buhar, toz, duman ve kimyasal maddelerin seviyesini belirlemek için yapılan iş hijyeni ölçümleridir. Temel amaç, kimyasal maruziyeti kontrol altına almak ve oluşabilecek meslek hastalıklarını önlemektir.

Çalışanların maruz kaldığı zararlı maddeleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu ölçümler büyük önem taşır; çünkü tespit edilmeyen kimyasallar uzun vadede birçok kalıcı sağlık sorununa yol açabilir. Ortaya çıkabilecek hastalıklar; kullanılan kimyasalın türüne, çalışanın maruziyet süresine ve ortamdaki yoğunluğa göre değişiklik göstermektedir.

Kimyasalların Neden Olabileceği Meslek Hastalıkları

Çalışma ortamında kontrol altına alınmayan kimyasalların neden olabileceği başlıca meslek hastalıkları şunlardır:

  • Solunum Sistemi Meslek Hastalıkları

  • KOAH ve Kronik Bronşit

  • Akciğer Kanseri

  • Kan ve Organ Hasarları

  • Sinir Sistemi Hastalıkları

  • Cilt Hastalıkları

  • Üreme ve Hormonal Etkiler

Çalışma ortamında personelin maruz kaldığı kimyasal toz ve partikül seviyelerinin profesyonel cihazlarla ölçümü

Kimyasal Toz Ölçümleri

İşyerinde havaya karışan ve kimyasal özellik taşıyan tozların miktarını belirlemek için yapılan iş hijyeni ölçümleridir. Amaç, çalışanların solunum yoluyla maruz kaldığı zararlı maddeleri tespit ederek meslek hastalıklarının önüne geçmektir. Kimyasal içerikli tozlar; metal, mineral veya sentetik maddelerden oluşabilir. Bu tozlar solunduğunda akciğerlere, sinir sistemine veya diğer iç organlara ciddi zararlar verebilir.

Başlıca Kimyasal Toz Türleri

  • Silika (SiO2) tozu

  • Metal tozları (kurşun, krom, nikel vb.)

  • Çimento ve kireç tozu

  • Kömür ve karbon tozu

  • Kimyasal işlem görmüş ahşap tozu

Kimyasal Toz Ölçümü Hangi Alanlarda Yapılır?

  • Maden ve Taş Ocakları

  • İnşaat ve Şantiye Alanları

  • Metal ve Döküm Sektörü

  • Ahşap ve Mobilya Üretimi

  • Kimya ve İlaç Sanayi

  • Çimento, Seramik ve Cam Fabrikaları

  • Tekstil ve Gıda Sektörü

Gaz ve Buhar Ölçümleri

İşyerlerinde havaya karışan zararlı gazların ve kimyasal buharların miktarını belirlemek amacıyla yapılan çalışmalardır. Amaç; çalışanların bu maddelere maruziyetini tespit ederek zehirlenme, patlama ve meslek hastalığı risklerini ortadan kaldırmaktır. Üretim süreçleri sırasında oluşan veya doğrudan kullanılan kimyasallardan yayılan gaz ve buharların, ortamda veya çalışanın solunum alanında ne kadar bulunduğunu net bir şekilde belirler.

Ölçümü Yapılan Başlıca Gaz ve Buharlar

  • Toksik Gazlar: Karbon monoksit (CO), Hidrojen sülfür (H2S), Azot oksitler (NOx), Klor (Cl2)

  • Solvent Buharları (VOC): Benzen, Toluen, Ksilen, Aseton

  • Patlayıcı ve Yanıcı Gazlar: Metan (CH4), LPG, Hidrojen (H2)

Gaz ve Buhar Ölçümü Hangi Alanlarda Yapılır?

  • Boyahane ve kimya tesisleri

  • Kapalı alan çalışmaları (tank, silo, kanalizasyon)

  • Kaynak ve metal işleri

  • Petrol, rafineri ve enerji sektörü

  • Temizlik kimyasalı kullanılan alanlar

Uçucu Organik Bileşikler (VOC) Ölçümü

İşyerinde kullanılan solventler, boyalar, yakıtlar ve çeşitli kimyasallardan havaya yayılan organik buharların miktarını belirlemek için yapılan ölçümlerdir. Amaç, çalışanların soluduğu zararlı kimyasal buharları tespit ederek olası sağlık risklerini önlemektir.

Başlıca Uçucu Organik Bileşikler (VOC)

  • Benzen

  • Toluen

  • Ksilen

  • Aseton

  • Formaldehit

  • Tiner ve boya solventleri

 

Endüstriyel tesislerde solvent ve boya kaynaklı uçucu organik bileşiklerin (VOC) iş sağlığı ve güvenliği kapsamında analizi

VOC Ölçümü Hangi Alanlarda Yapılır?

  • Boyahane ve otomotiv sektörü

  • Kimya ve plastik üretimi

  • Mobilya ve vernik atölyeleri

  • Matbaa ve baskı tesisleri

  • Temizlik kimyasalları kullanılan profesyonel alanlar

Metal işleme ve döküm tesislerinde havaya karışan ağır metal ve zararlı gazların miktarını belirlemek için yapılan kimyasal ölçüm süreci

Metal ve Ağır Metal Ölçümleri

İşyerlerinde havaya karışan metal dumanı, metal buharı veya tozlarının miktarını belirlemek için uygulanan kimyasal testlerdir. Amaç; çalışanların ağır metal maruziyetini tespit ederek akut zehirlenmelerin ve kronik meslek hastalıklarının önüne geçmektir. Kaynak, taşlama, döküm veya metal işleme gibi operasyonlar sırasında ortaya çıkan metal partiküllerinin havadaki yoğunluğunu hassas bir şekilde ölçer.

Başlıca Metal ve Ağır Metaller

  • Kurşun (Pb)

  • Krom (Cr)

  • Nikel (Ni)

  • Kadmiyum (Cd)

  • Mangan (Mn)

  • Alüminyum (Al)

  • Demir oksitler

Metal ve Ağır Metal Ölçümü Hangi Alanlarda Yapılır?

  • Kaynak ve metal imalat atölyeleri

  • Dökümhaneler

  • Otomotiv sanayi

  • Makine üretim tesisleri

  • Pil ve akü üretimi

  • Galvaniz ve yüzey kaplama tesisleri

Asit – Baz ve Kimyasal Buhar Ölçümleri

İşyerlerinde kullanılan kimyasalların veya reaksiyon prosesleri sırasında oluşan asidik, bazik ve diğer tahriş edici buharların havadaki yoğunluğunu belirlemek amacıyla yapılır. Amaç; çalışanların solunum yollarını, cilt ve göz sağlığını koruma altına almaktır. Kimyasal üretim, endüstriyel temizlik, kaplama veya kimyasal reaksiyon süreçlerinde açığa çıkan uçucu maddelerin ortamda veya çalışan üzerinde ne miktarda bulunduğu ölçülür.

Başlıca Asit, Baz ve Kimyasal Buharlar

  • Asit Buharları: Hidroklorik asit (HCl), Sülfürik asit (H2SO4), Nitrik asit (HNO3), Fosforik asit

  • Baz (Alkali) Buharları: Amonyak (NH3), Sodyum hidroksit (NaOH) buharı, Potasyum hidroksit (KOH)

  • Diğer Kimyasal Buharlar: Formaldehit, asit sisleri, çeşitli proses kimyasal gazları

Asit – Baz ve Kimyasal Buhar Ölçümü Hangi Alanlarda Yapılır?

  • Galvaniz ve kaplama tesisleri

  • Kimya ve ilaç sanayi

  • Laboratuvarlar

  • Temizlik kimyasallarının yoğun kullanıldığı endüstriyel alanlar

  • Asitle yüzey temizleme yapılan üretim hatları

Çalışma ortamınızdaki diğer fiziksel, kimyasal ve biyolojik risk faktörlerinin analizi, yasal mevzuatlara uygun raporlamalar ve tüm endüstriyel test ihtiyaçlarınız için iş hijyeni ölçümleri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.