Basınçlı Kap ve Tesisatların Periyodik Kontrolü

Basınçlı kaplar; içerisinde gaz, hava, buhar veya sıvı basıncı barındıran ve endüstriyel operasyonların temelini oluşturan ekipmanlardır. Bu donanımlar, yüksek basınç altında çalışmaları nedeniyle potansiyel patlama riski taşırlar. Bu riskleri minimize etmek ve çalışma ortamını güvenli hale getirmek amacıyla, “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” uyarınca basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolü yasal bir zorunluluktur.

Periyodik Kontrolleri Gerçekleştirmeye Yetkili Kişiler

Basınçlı kap ve ekipmanların teknik muayenelerini yapma yetkisi belirli uzmanlık alanlarına verilmiştir. Bu kontroller; makina mühendisleri, makina veya metal bölümü mezunu teknik öğretmenler ile makina tekniker ve yüksek teknikerleri tarafından gerçekleştirilir. Yetkili kişilerce yapılan denetimler, ekipmanların standartlara uygunluğunu tescil ederken işletme güvenliğini en üst düzeye taşır.

Muayene Aralıkları ve Zorunlu Durumlar

Standart çalışma koşullarında basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolleri en geç 1 yıl aralıklarla gerçekleştirilmelidir. Ancak, ekipman üzerinde yapılan yapısal değişiklikler, meydana gelen arızalar, iş kazaları veya uzun süreli duruşlar gibi güvenliği etkileyebilecek özel durumlarda, 1 yıllık sürenin dolması beklenmeksizin kontrollerin yenilenmesi gerekmektedir.

Hidrostatik Test ve Teknik Muayene Metotları

Basınçlı kapların güvenliğini test etmek için kullanılan temel yöntem hidrostatik testtir. Bu işlem sırasında ekipman, işletme basıncının 1,5 katı ile basınçlandırılarak yapısal zayıflıklar ve kaçak noktaları tespit edilir. Muayene kapsamında ayrıca; emniyet ventilinin işletme basıncının yaklaşık 1,1 katında tahliye yapıp yapmadığı ve ölçü-kontrol cihazlarının hassasiyeti ilgili standartlara göre denetlenir.

İşletme şartları veya ekipman yapısı nedeniyle hidrostatik testin mümkün olmadığı hallerde, periyodik kontroller tahribatsız muayene yöntemleri (NDT) kullanılarak gerçekleştirilir. Bu süreçler, tesisinizdeki iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri hizmetimizin ayrılmaz bir parçasıdır.

Periyodik Kontrol Kapsamındaki Başlıca Ekipmanlar

Basınçlı kap ve tesisat yönetmeliği çerçevesinde denetimi yapılan temel ekipmanlar şunlardır:

• Buhar ve kızgın su kazanları

• Isıtma (Kalorifer, sıcak su ve benzeri) kazanları

• Kızgın yağ kazanları

• Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG ve benzeri, yeraltı-yerüstü)

• Basınçlı hava ve gaz tankları

• Kapalı genleşme tankları

• Boyler ve akümülasyon tankları

• Boyama makinaları ve kazanları

• Kriyojenik tanklar

• Buharlı pişirme kazanları

• Otoklav cihazları

• Atmosferik, bombeli yatay veya dikey silindirik, prizmatik, çelik veya termoplastik tehlikeli sıvı depolama tankları

• Atmosferik, dik, silindirik, yer üstü, çelik kaynaklı birleştirilmeli tehlikeli sıvı depolama tankları